Hoa Tulip – một loài hoa được xem là biểu tượng khi nhắc đến Hà Lan. Có những màu sắc đa dạng và mùi hương đặc trưng. Nhưng ít ai biết được chính Tulip đã gây nên Hội chứng đầu tiên trong lịch sử. Vào những thập niên 1600 được xem là thời kì thương mại vàng của châu Âu. Thương nhân Ottoma bắt đầu cập bến bằng đường biển để giao dịch hàng hóa. Trên những con thuyền chất đầy hàng hóa, lại có một loài hoa làm lay động kinh tế Hà Lan. Đó chính là “nàng công chúa” mang tên Tulip.

 Hoa TUPLIP – VÌ SAO LẠI ĐẮT?

Nhà thơ Cowley đã khen tulip “không khác gì vàng bạc và lụa là; chỉ đôi mắt của những kẻ sang trọng nhất mới thực sự xứng đáng để ngắm nhìn vẻ đẹp đó”. Nhà khoa học Beckmann cho rằng “loài hoa này là kiệt tác của tạo hóa; khi càng lớn, đẹp đẽ thì lại càng mong manh và cần sự chăm chút, như một tiểu thư cành vàng lá ngọc vậy”.

Vì những lời khen, lời đồn về sự quý giá của hoa. Những giới thượng lưu Thổ Nhĩ Kỳ trồng vườn hoa trong những dinh thự. Và được một người châu Âu – Conrad Gesner mang giới thiệu với giới nhà giàu Hà Lan. Đặc biệt, trong vườn của những cung điện của các hoàng đế phương Đông và phương Tây luôn có những bông hoa Tulip rực rỡ. Tuy có 300 loại màu sắc khác nhau, nhưng Tulip đắt vì quá khan hiếm do cầu quá lớn.

Giá của hoa tulip tùy mỗi loại mà tăng lên nhanh chóng trong những năm 1936 -1937.
Giá hoa tăng liên tục trong những năm 1936 -1937

Năm 1634, Tulip được sánh ngang với vàng. Đôi khi mỗi bông hoa Tulip được mua với giá 100.000 đô la. Cơn sốt bắt đầu lên ngôi khi bất kì ai có chút tài sản mà không có được Tulip được xem là quê mùa. Chỉ số chứng khoáng Dow hoặc Nasdaq lại mất đi sức hút bởi những bông hoa.

TULIP – SỰ CUỒNG TÍNH TỘT ĐỘ

Trong thời gian chiến tranh Anh – Hà Lan. Tình hình vừa lắng xuống, nông dân ra sức trồng trọt phát triển kinh tế, công nhân và thương buôn mở rộng giao thương, buôn bán. Do sức hút hấp dẫn từ lợi nhuận của Tulip, nông dân ra sức trồng nhiều hoa để đáp ứng thị trường khan hiếm. Thương buôn ra sức đầu cơ. Nông dân, công nhân, thương buôn có thể giàu lên trong một đêm nhờ mua được những màu hoa quý. Có những nhà khoa học đã bị bỏ tù vì dám bóc tách vỏ hoa để làm thí nghiệm.

Một người dân Hà Lan, có thể bỏ cả gia tài đổi lấy 40 cành hoa Tulip. Và những nhà đầu tư chứng khoán đã thay đổi đầu cơ hoa Tulip vì giá tăng liên tục trong từng giờ. Nguồn cầu cho loài hoa tulip đã đạt đỉnh điểm khi giao dịch không chính thống nhiều đến mức Sở Giao Dịch Chứng Khoán Amsterdam phải niêm yết chính thức hợp đồng hàng hóa hoa tulip lên sàn chứng khoán.

TULIP – KẾT CỤC CHO SỰ CUỒNG TÍNH

Cuộc vui nào cũng tàn, sức lôi cuốn bắt đầu mất dần bởi nhiều người nhận ra những bông hoa đang không xứng với những giá cả họ phải đánh đổi. Bắt đầu những người đầu cơ bán đi những bông hoa mình đã tích trữ. Khi lý trí lan tỏa, giá cả lao dốc kinh ngạc. Niềm tin biến mất; sự hoảng loạn toàn diện bao trùm giới thương gia.

Vì nông dân đã từ bỏ trồng trọt nông sản, nên sản lượng bị thiếu hụt trầm trọng. Dẫn đến thâm hụt về nông sản khiến phải nhập khẩu lương thực từ bên ngoài. Thương gia đầu cơ nhưng không bán đi được, họ mất đi gia sản cả đời dành dụm. Nhà nước mất đi kiểm soát về chính trị lẫn kinh tế.

TULIP – CÂU CHUYỆN MUÔN THUỞ

Trải qua cuộc khủng hoảng, mọi người đã đúc kết thêm nhiều góc nhìn về những cuộc khủng hoảng sau đó. Như khủng hoảng bong bóng dotcom; khủng hoảng những công ty truyền thông; bitcoin.

Vào những năm 1990, khi công nghệ bắt đầu xuất hiện. Các công ty bắt đầu được hình thành và mang vẻ ngoài là những công ty công nghệ. Tại thời điểm đó, các công ty công nghệ khi được niêm yết trên sàn chứng khoán; thì cổ phiếu luôn được săn đón và giá luôn được đội lên cao.

Hầu hết các cuộc khủng hoảng, đều xuất phát từ niềm tin và những thông tin chưa được thực tiễn. Tin tưởng vào những cải cách, công nghệ mới, và những xu hướng phát triển nhanh nhưng đi đồng với đó là sự rủi ro, phá sản bởi những niềm tin, hi vọng.

Phạm Thái Trân.

>>“Thiếu tính hệ thống” trong giáo dục đại học nước Mỹ

>> Khu bất động sản kỳ lạ đang thu hút giới đầu tư