Vào năm 1951, một dòng tế bào người bất tử đầu tiên đã xuất hiện. Đó là tế bào Hela. Dòng tế bào này đã đóng góp rất nhiều cho nền y học thế giới. Chúng đã cứu sống nhiều người từ thời điểm đó đến tận ngày nay.

Khái quát về tế bào Hela

Tế bào Hela là dòng tế bào lâu đời nhất, được sử dụng nhiều nhất trong các nghiên cứu khoa học. Những tế bào này với số lượng dường như là vô tận. Là thứ vô cùng quý giá đối với nền y học. Chúng cho phép các nhà khoa học thực hiện những việc họ không thể thí nghiệm trên cơ thể con người.

donggoitrithuc.com

m 1951, khi cả thế giới đang hoang mang trước căn bệnh bại liệt. Dòng tế bào này đã thành công ngăn chặn được căn bệnh này. Tiếp đó, chúng lại tiếp tục đem đến nhiều đóng góp to lớn cho nền khoa học. Sử dụng để nghiên cứu thuốc chống ung thư, SARS, thậm chí là AIDS hay lập bản đồ gen,…

Cùng những người đầu tiên bay vào vũ trụ. Tế bào Hela giúp các nhà nghiên cứu trong việc tìm hiểu những ảnh hưởng lên các tế bào của việc du hành không gian. Hay nhu cầu dinh dưỡng của chúng khi ở ngoài không gian.

Với những đóng góp to lớn ấy. Hàng ngàn các nhà nghiên cứu khoa học đến từ khắp nơi trên thế giới dùng chúng để nghiên cứu. Hàng vạn con người được cứu sống qua ngần ấy năm. Buồn thay, người ta tuyệt nhiên không biết đến tế bào đó là của ai. Bất hạnh thay, khi bao nhà máy sản xuất chúng và bán với giá 10 dollars cho mỗi ống. Gia đình người đã vô tình cống hiến lại sống trong cảnh chật vật giữa bệnh tật và nghèo khó.

Người phụ nữ bất hạnh bị bỏ quên

Henrietta Lacks – người phụ nữ đã vô tình cống hiến dòng tế bào có thể nói là người phụ nữ đáng thương nhất tôi từng biết. Trong quyển “Cuộc đời bất tử của Henrietta Lacks“. Rebecca Skloot không chỉ kể về “người phụ nữ da màu ưa nhìn” – Henrietta Lacks cống hiến dòng tế bào nổi tiếng. Cô còn tái dựng lại cuộc sống bất hạnh của một gia đình da màu điển hình trong thời đại của Jim Crow. Nơi đạo luật kỳ thị chủng tộc, chống đối người da đen.

donggoitrithuc.com

Sự thật nào cho nhà họ Lacks?

Dòng tế bào này được phát hiện khi người mẹ đáng thương của 5 đứa trẻ điều trị căn bệnh ung thư tử cung. Tại một trong số ít các bệnh viện chữa trị cho người da đen tại Mỹ. Bà qua đời khi chỉ mới 31 tuổi. Bỏ lại năm đứa con trẻ cho chồng và để lại tế bào bất tử Hela. Hàng tỷ USD được đem lại từ những tế bào cũng người mẹ đã mất. Không ai trong số những người thân của bà hay biết về những tế bào được sử dụng từ người phụ nữ đáng thương ấy.

Khi những tế bào ấy mang tới món quà màu hồng cho y học. Đớn đau thay, đã chẳng có phép màu cổ tích nào đến với gia đình nhà Lacks.

“Nếu mẹ tôi rất quan trọng với khoa học, vì sao chúng tôi lại không được bảo hiểm y tế?”
– người con trai Lawrence đã cay đắng hỏi Skloot khi hai người gặp gỡ.

Khi bà chết, cuộc sống của gia đình bà xảy quá nhiều xáo trộn. Ông Day cố gắng chăm sóc con cái theo di nguyện của vợ nhưng đã thất bại. Con cái bà phải chống chọi với bạo hành, bóc lột, lạm dụng, đói nghèo và bệnh tật.

Con gái cả, Elsie, mắc bệnh tâm thần và mất khi mới 15 tuổi. Một đứa con trai khác, Joe, bỏ học. Sau này cầm dao đâm một cậu trai khác và bị kết án 15 năm tù. Một cô con gái khác Deborah thì có thai, làm mẹ từ khi còn quá trẻ. Cậu con trai Sonny thậm chí còn thiếu nợ 125.000 dollars. Nguyên nhân là do không có bảo hiểm y tế để chi trả cho một ca phẫu thuật. Do Day và Henrietta là anh em họ. Tất cả những người con của họ đều bị điếc với các mức độ khác nhau.

Cái kết có như mong đợi?

Mãi đến năm 1973, khi các nhà khoa học gọi điện yêu cầu lấy mẫu DNA. Gia đình nhà Lacks mới biết sự thật về “sự bất tử” từ cái chết của người mẹ đáng thương. Phẫn nộ, cay đắng khi biết khi gia đình họ phải sống trong nghèo khổ trong ngần ấy năm. Nhiều người có thể trục lợi từ đó để kiếm hàng tỉ đô la.

Năm 2000, những người còn sống sót nhà Lacks đều đang trong tình trạng sức khỏe yếu. Chẳng ai có đủ tiền chữa bệnh và càng không có tiền chi trả cho bảo hiểm y tế.

Việc này đã kéo theo một cuộc kiện tụng kéo dài trong nhiều năm. Đến năm 2013, sự cống hiến của bà mới được công khai tuyên bố thừa nhận bởi Viện sức khỏe quốc gia Hoa Kỳ và gia đình bà được nhận những những chính sách hỗ trợ.

Trước đó, năm 2009, khi “Cuộc đời bất tử của Henrietta Lacks” xuất bản, gia đình của bà vẫn không nhận được gì từ những tế bào của người mẹ quá cố. Cô con gái Deborah duy nhất còn sống của bà cũng qua đời vì bệnh tim.

“Sự thực cần phải được nói ra. Tôi không thể tức giận với khoa học, vì nó giúp người ta tiếp tục sống. Nhưng tôi sẽ không nói dối. Tôi muốn được hưởng một số chế độ bảo hiểm để không phải trả cả đống tiền mỗi tháng, cho các loại thuốc mà có thể nhờ tế bào mẹ tôi đã giúp tạo ra”.
– Deborah

La Như Quỳnh tổng hợp

Matthew – nghịch lý khó phá vỡ