Bánh gai là một món có từ lâu đời của làng quê Việt Nam; nhất là ở các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ. Mỗi vùng quê có cách làm khác nhau; từng chiếc bánh lại gắn liền những câu chuyện truyền miệng; được biến tấu đặc sắc bởi người dân địa phương.

Tuy có sự khác biệt về nguồn gốc hình thành; nhưng chúng đều mang ý nghĩa quen thuộc về các nghi lễ, truyền thống lâu đời của người phương Đông.

So với nơi khác, thị trấn Ninh Giang là nơi sản xuất bánh gai có hương vị, bản sắc rất riêng; từ cách chọn nguyên liệu chế biến đến màu sắc và cách gói độc đáo.

Mỗi một chiếc bánh gai thơm ngon, phải trải qua nhiều công đoạn từ lựa chọn gạo, xay gạo, rây kỹ, chọn lá , hấp bánh… 

Bánh gai về cơ bản gồm vỏ và nhân. Vỏ bánh màu đen do lá gai mang lại; mềm và dẻo tượng trưng cho sự bền chặt, thủy chung của đôi lứa. Ruột bánh màu vàng của đậu xanh, vị thơm của lạc, dừa, toát lên sự sung túc.

Để làm ra chiếc bánh ngon, đạt tiêu chuẩn, người thợ phải kỹ lưỡng, công phu trong từng giai đoạn. Gạo là loại đặc sản nếp cái hoa vàng Kinh Môn nổi tiếng cả nước. Mật phải thật ngọt, đun nóng. Lá gai phải là lá gai nếp thì bánh mới dẻo và có mùi thơm…

donggoitrithuc-banh-gai-ninh-giang-hai-duong-KSC-H1.png
Để làm ra chiếc bánh ngon, đạt tiêu chuẩn, người thợ phải kỹ lưỡng, công phu trong từng giai đoạn. ( Nguồn: Internet)

Sau khi hấp, để đóng gói, bánh được buộc lại theo nguyên tắc: 5 cái thành một dây. Sở dĩ buộc 5 cái là vì người dân địa phương quan niệm: con số 5 luôn khởi đầu cho sự tốt đẹp. Đồng thời, người ta dùng lạt hồng để buộc, nhằm tăng thêm sự may mắn.

Ngoài ra, có thể bó 5 cái xếp thành hình chữ nhật hoặc buộc lại thành hình vuông, tượng trưng cho sự quây quần.

Một cái bánh gai đạt chuẩn phải có vỏ bánh màu đen mịn và bóng. Nhân bánh màu vàng tươi của đậu xanh, thơm, ngậy và dẻo. Cắn vào phần nhân thơm của cơm dừa, bùi của đậu xanh, thi thoảng có cả vị béo của miếng thịt mỡ; và có thêm chút sần sật của lạc. 

donggoitrithuc-banh-gai-ninh-giang-hai-duong-KSC
Chiếc bánh có dạng hình vuông, màu đen, hương vị thơm, ngậy, ngọt ngào. (Nguồn: Internet)

Ngày xưa, bánh gai được dùng làm lễ vật trong lễ, tết, tuần, rằm, cúng giỗ tổ tiên theo phong tục Việt Nam. Ở một số nơi như Thái Bình, Nam Định, Hải Phòng… bánh gai còn được dùng vào các lễ ăn hỏi.

Tuy nhiên, theo dòng phát triển của xã hội, với sự du nhập của các loại bánh khác trên thế giới, hiện tại bánh gai trở thành một trong những món quà quê được nhiều người ưa chuộng, trở thành một trong những đặc sản nổi tiếng của xứ Ninh Giang.

Nguyễn Trần Minh Ngọc tổng hợp

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments