Ya Dố – Cô gái BaNa đến Thứ phi nhà Tây Sơn

0
958

Dưới thời “Tây Sơn tam kiệt” với trăm ngàn quân binh từ nhiều dân tộc, đông nhất là sắc dân người Thượng và đặc biệt hơn là xuất hiện một nữ tướng “Văn võ song toàn” có đóng góp to lớn cho anh em Tây Sơn trong thời dựng nghiệp.

Trước khi khởi nghĩa, Nguyễn Nhạc thường xuyên đến vùng Tây Nguyên với danh nghĩa buôn trầu, mua ngựa, mua gỗ…nhưng người muốn nhận được sự đồng thuận của các tù trưởng, mong được sự ủng hộ từ họ để nhanh chóng phất cờ khởi nghĩa.

Được sự tin tưởng của các dân tộc thậm chí là được tù trưởng Bana ở plây (làng) Đê H’Mâu gã con gái là Ya Dố cho Nguyễn Nhạc.

Người vợ BaNa không chỉ giúp anh em nhà Tây Sơn kết giao với các tù trưởng Xê đăng, Gia Rai, H’rê… mà còn giúp chiêu mộ quân lính thuộc các dân tộc Tây Nguyên.

Cô gái dân tộc Ba Na vùng Tây Nguyên. Người mang tên Ya Dố.
(Ảnh Ya Dố qua nét vè của hoạ sĩ Thái Lan)

Từ đó, lực lượng ngày càng lớn mạnh. Bà còn tổ chức đội ngũ trồng lúa, ngô, khoai, cam, mít để cung cấp lương thực cho đội quân. Do tháng năm hoạt động ở địa bàn vùng thượng đạo nên Ya Dố được gọi là “Cô Hầu đốc tướng”.

Cánh đồng cô Hầu,

Đàn trâu ông Nhạc.

Ngựa lạc vang lừng,

Voi dừng Tượng Đẫm.

Sau khi lên ngôi Nguyễn Nhạc – Thái Đức hoàng đế đã rước Ya Dố phong làm Thứ phi. Bà không quen với cuộc sống nhung lụa, khuôn khổ nên một thời gian sau đó bà về lại với rừng núi yêu thương của mình.

Khi nhà Tây Sơn suy yếu, hoàng hậu Trần Thị Huệ – Vợ vua Nguyễn Nhạc – đến nương nhờ Ya Dố để tránh sự truy đuổi của nhà Nguyễn. Hai người sống thuận hoà đến cuối đời tại vùng đất Tây Nguyên.

Phạm Thái Trân tổng hợp.

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments