Nổi tiếng với những phát minh đi trước thời đại, Einstein nhà khoa học nổi tiếng thế kỉ XX. Ông cho ra đời hàng loạt lí thuyết mang tính tồn vong của thế giới: thuyết tương đối hẹp, thuyết tương đối rộng, lưỡng tính sóng hạt, lượng tử hiện đại…

Với những phát hiện đột phá mong rằng sẽ đưa cuộc sống loài người trở nên thú vị hơn nhưng gián tiếp đó lại là sự hối hận không thể ngăn lại của Albert Einstein.

Einstein cho rằng Đức đã phát hiện ra sự phân hạch của hạt nhân nên ông gửi một lá thư đến tổng thống Hoa Kì thúc giục Franklin D. Roosevelt nghiên cứu  Uranium ở Mỹ.

Bức thư được Szilard soạn gửi đến tổng thống Mỹ với sự đồng thuận của Einstein
(Bức thư thúc giục Mỹ nghiên cứu về phân tách hạt nhân của Einstein)

Thực tế, Szilard và hai nhà vật lí khác (Edward Teller và Eugene Wigner) đã viết bức thư, nhưng chính Einstein đặt bút ký, vì họ tin lời nói của ông có trọng lượng nhất với Tổng thống Mỹ.

Eintein cùng Szilard xem lại bức thư mà ông đã gửi đến tổng thống Roosevelt
(Einstein và Leo Szilard tái hiện việc ký bức thư của họ cho Roosevelt)

Họ không ngờ rằng Đức quốc xã không hề biết được khả năng phân tách hạt nhân nguyên tử và sau đó là sự diệt vong của hơn 200.000 người Nhật Bản do Mỹ đã chế tạo thành công 2 quả bom nguyên tử từ Dự án Manhattan.

Einstein không được tham gia vào dự án đó vì ông là người Đức thuộc dân tộc Do thái di cư.

Vụ nổ bom nguyên tử đầu tiên trên thế giới
(Đám mây hình nấm của vụ nổ nguyên tử đầu tiên trên thế giới, tại khu thử nghiệm Trinity gần Alamogordo, New Mexico)
Hình ảnh hai quả bom phát nổ tại hai thành phố Hiroshima và Nagasaki nhờ sự phát minh Einstein
(Hai quả bom Hoa Kì ném xuống Hiroshima và Nagasaki năm 1945)

Một bức thư công bố năm 2005 tiết lộ việc Einstein viết cho một người bạn ở Nhật Bản: “Tôi luôn lên án việc sử dụng bom nguyên tử vào Nhật Bản, nhưng lại không thể làm gì để ngăn chặn quyết định định mệnh đó”.

Viết cho một tạp chí Nhật Bản năm 1952, Einstein cho biết ông “nhận thức rõ về mối nguy hiểm khủng khiếp cho cả nhân loại, nếu những thí nghiệm hạt nhân thành công”. Tuy nhiên, ông kết luận: “Tôi đã không tìm ra lối thoát nào khác”.

Phạm Thái Trân tổng hợp theo Khoahoc.vn.

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments