Mộc bản tiếp theo…

Nguồn: Trung tâm lưu trữ quốc gia IV

Năm 1820, vua Minh Mệnh dụ bầy tôi: “Nhà nước ta từ khi mở mang đến nay, các thánh nối nhau hàng 200 năm”. “Kịp đến thế tổ các hoàng đế ta trung hưng thống nhất đất nước, Sự tích công nghiệp nếu không có sử sách thì lấy gì để dạy bảo lâu dài về sau….”. Sau đó, vua lệnh chọn đất bên tả trong Kinh thành, họp thợ xây đắp, hơn một tháng thì xong.

Việc tuyển chọn thợ san khắc mộc bản được thực hiện hết sức tỉ mỉ và thận trọng. Họ là những người thợ giỏi được tuyển chọn trong cả nước sung vào làm việc tại Quốc Sử Quán.
Nguồn: Trung tâm lưu trữ quốc gia IV

Mộc bản

Việc khắc ván in rất công phu, tốn nhiều thời gian, mỗi công đoạn được tiến hành rất cẩn trọng. Trong lời dụ vua Thiệu Trị về việc khắc in bộ sách Liệt thánh thực lục tiền biên “Sai ngay Thái sử chọn ngày khởi công ở quán, kiểm điểm khoản thức chữ viết”. “Các đại thần Tổng tài xem xét cho sớm xong việc lớn, để truyền bá về sau. Có cần dùng vật liệu nhân công thì sai Hữu ty kính cẩn ứng biện”.

Việc tuyển chọn thợ san khắc được thực hiện hết sức tỉ mỉ và thận trọng. Họ là những người thợ giỏi được tuyển chọn trong cả nước sung vào làm việc tại Quốc Sử Quán. Bản thân những người thợ này ngoài việc giỏi nghề, cẩn trọng còn phải biết chữ để tránh sai sót.

Sử sách chép lại, người chịu trách nhiệm biên soạn bộ sách tại Quốc Sử Quán gồm Chánh, Phó Tổng Tài. Giúp việc có các Toản tu, Biên tu, Khảo hiệu, Đằng lục và Thu chưởng. Và một bộ phận cực kỳ quan trọng đó là thợ khắc bản gỗ và in ấn.

Nguồn: Trung tâm lưu trữ quốc gia IV

Mộc bản

Dưới triều Nguyễn, việc biên soạn, san khắc Mộc bản đã trở thành công việc trọng đại của quốc gia. Một bộ sách khắc in xong các đại thần dâng biểu tâu vua xin ngày tốt làm lễ cung tiến. Sau đó, một buổi lễ long trọng được diễn ra.
Nguồn: Trung tâm lưu trữ quốc gia IV

Để tiến hành biên soạn các bộ quốc sử, thực lục các triều vua. Và các sách chuyên khảo địa chí, văn hóa, giáo dục. Triều đình nhà Nguyễn đã thiết lập ra một bộ máy biên tập. Đứng đầu và chịu trách nhiệm thi hành là những văn, võ đại thần đầu triều. Trong đó còn có những quy chế nghiêm ngặt trong việc soạn thảo, san khắc và in ấn. Quá trình biên soạn, các sử quan phải khảo cứu thực hiện trong một thời gian dài, tốn nhiều công sức. Mỗi bộ sách sau khi biên soạn xong đều được các vị chuyên trách, đứng đầu là Tổng tài, kiểm duyệt kỹ càng. Và trải qua nhiều khâu, cuối cùng được chép rõ ràng theo nguyên bản.

Dưới triều Nguyễn, việc biên soạn, san khắc Mộc bản đã trở thành công việc trọng đại của quốc gia. Một bộ sách khắc in xong các đại thần dâng biểu tâu vua xin ngày tốt làm lễ cung tiến. Sau đó, một buổi lễ long trọng được diễn ra.

Phạm Thái Trân.

>> MỘC BẢN – BẢO VẬT HOÀNG TRIỀU (P1)

Quảng cáo
5 1 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
7 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Chung Nguyễn
Chung Nguyễn
1 year ago

Bài viết hay và ý nghĩa, cảm ơn những chia sẻ của tác giả

Yến Nguyễn
Yến Nguyễn
1 year ago

Những người thợ khắc bản gỗ họ không chỉ tạo ra nghệ thuật mà còn lưu giữ lại những giá trị và tinh hoa lớn lao của người xưa để lại cho thế hệ mai sau

Thiên tỷ
Thiên tỷ
1 year ago

Nét chữ khắc trên tài liệu mộc bản rất tinh xảo và sắc nét. Ðây là những tài liệu có giá trị, phục vụ cho việc nghiên cứu lịch sử và văn hóa Việt Nam thời cận đại.

Karry
Karry
1 year ago

Đây là niềm tự hào không chỉ riêng ngành Lưu trữ mà còn là niềm tự hào cho cả dân tộc Việt Nam khi được đón nhận danh hiệu Di sản tư liệu thế giới đầu tiên của dân tộc cho khối tài liệu Mộc bản triều Nguyễn

Hóa
Hóa
1 year ago

Mộc bản Triều Nguyễn là công trình mang tính bách khoa, vô giá, độc nhất và mang đậm dấu ấn thời cuộc

Linh Linh
Linh Linh
1 year ago

“Nội dung của tài liệu Mộc bản Triều Nguyễn rất phong phú và đa dạng, phản ánh mọi mặt xã hội Việt Nam dưới thời Phong kiến trên chín chuyên đề: lịch sử, địa lý, quân sự, pháp chế, văn thơ, tôn giáo – tư tưởng – triết học, ngôn ngữ – văn tự, chính trị – xã hội, văn hóa – giáo dục”

Quyên
Quyên
1 year ago

Sự tồn tại của Mộc bản Triều Nguyễn đến hôm nay cũng góp phần khẳng định triều Nguyễn đã đưa nền sử học nước nhà thời quân chủ phát triển đến đỉnh cao mới